|
SAPANKA YACHAY TARPUYPI RIMANAKUYMANTA
PERU SUYUMAN REQSICHIYNIN
“RIMAYNIYKIPI RIMAY, QANPA KAQNIYKIN”
Kay Reqsichiypiri imatan maskanchis?
Kay reqsichiyqa llaqta warmi-qhariman, Perú llaqta umalliqkunaman, suyukunaq umalliqninkunaman, tukuy llaqtakunaq umalliqninkunaman ima qhawarichiymi, hinallataqmi llaqtapaq llank'ana wasikunapi, sapankapaq llank'ana wasikunapi ima, llapallan llaqta rimaykuna allin chaninchasqa kananpaq hinaspapas llapallanchismi rimayninchispikama rimakunanpaqmi.
Chaypaqmi Apulliq María Sumireq llank'anan wasi, llapallan llaqta runa ujllanasqakunata, llaqta ayllu kamasqa wasikunata ima mink'arikun, askha yachay tarpuyniyuq llaqta, askha rimayniyuq llaqta kasqanchismanta, allinta rimanakuspa yuyayamanarikuspa ima llak'arinanchis rayku, ichaqa ñaupa llaqtanchiskunata allintapuni amachananchispaq, mast'arinanchispaq ima.
Hatun Atipay
Askha yachay tarpuyniyuq, askha rimayniyuq ima kasqanchista kallpachananchispaqmi, hinallataqmi lliu llaqta runa ukhupi sapanka yachay tarpuyninchispi rimanakunanchis rayku, ichaqa llapallan llaqta rimayninchiskunata allintapuni chaninchasun, ñaupa yachay tarpunchiswan kaqnichakuq hina, llaqta runa wajcha kasqanchista, sarunchasqa kasqanchista ima allin kausayman sayarichinanchis rayku.
Huch'uy Atipaykuna
• Sapanka llaqtakunaq rimayninpi, español simipi ima, Perú Suyu runa masinchiskunata chaskikunanpaq hoq chaskina wasita kicharikunan rayku, chaywantaqmi Llaqta Ayllu sapanka yachay tarpuyninchista chaninchayta qallarinanpaq llapallan llaqta wasikuna ukhupi.
• Kinsantin hatun chanin yachay patakunapi, iskay rimayniyuq yachachiqkunawan sapanka suyukunapi yachay wasikunawan kuska, sapanka yachay tarpu rimanakuyninchistan allinta chaninchaspa kallpachananchispaqmi.
• Llaqta Ayllu kamachikuynin ukhupi, sapanka yachay tarpu rimanankuymanta, ñaupa ayllu llaqtakunamanta ima, Apulliq María Sumire kamay pirwa paqarichinanpaq rimariyninmanta llapallan runamasinchisckunaq yachayninta chaskiskunan rayku
RUWAYKUNA:
• Ñaupa llaqtakunaq kaqninkunamanta reqsichikunan tukuy reqsichina wasikunapi ñaupa rimayninchiskunapi, español simipi ima. Hinallataqmi tapurikuykunapi, rimanakuykunapi ima.
• Ñaupa llaqtakunaq kaqninkunamanta hanp'ara llank'aykuna, llank'anakuna ima ruwakunanpaq .
• Sapanka simikunapi página web sutichasqa ruwakunanpaq, ñaupa llaqtakunaq kaqninkunamanta compu-tadorapi sapa kutilla rimakunanchis rayku.
• Limapi, Qosqopi, Huñunasqa Amachaqkunawan kuska, amachana wasi kicharikunqa, wajcha runamasinchiskunata sarunchasqa tarikuqtinku amachananchis rayku.
• Perú Suyu yachay wasi kamachikuqkunata sonqochachinanchis rayku askha rimanakuykunan ruwakunqa (Apulliqkunawan Rimanakuykuna).
• Yachay tarpu rimanakuy ukhupi yachachiqkunapaqmi yachay llank'aykuna ruwakunqa ichaqa, ichaqa Ministerio de Educación sutichasqawan rimanakuspa.
Rimanakuy ukhupi:
- Coordinadora Nacional de Radio (CNR) sutichasqawan
- Perú Suyu Chajra Llank'aqkunaq Huñunasqawan (CCP sutichasqawan)
- Perú Llaqtapi Chajra Llank'aqkuna Huñunasqawan (CNA sutichasqawan)
- Q'oya Llank'anaq Kasqanwan Mana Allin Kausayniyuq Huñunasqa Ayllukunawan (CONACAMI sutichasqawan)
- Thani kausay, suyapakuywan ima
Qosqopi:
- Llaqta runa chaskina Apulliq Wasinpi
- Anti Wamikuna Huñunakuynin wasipi “AMA PERU” sutichasqapi
- Qosqo Suyu Chajra Llank'aqkunaq Wasinpi
- PARIAC sutichasqapi
- Qosqo Huñunasqa Amachaqkunaq wasinpii
- Qosqo Amachana wasipi
- APORVIDHA sutichasqapi
Reqsichiypa qallariynin:
- 12 p'unchay qoya raymi killa- Qosqopi
- 13 p'unchay qoya raymi killa- Sicuanipi
- 14 p'unchay qoya raymi killa- Canaspi
- 15 p'unchay qoya raymi killa- Espinarpi
- 16 p'unchay qoya raymi killa- Limapi
GLOSARIO DE TERMINOS : THUPA RIMAYKUNA
• Congresista : Apulliq
• Colegio de Abogados : Huñunasqa Amachaqkuna
• Cultura : Yachay tarpu
• Derecho : Allauka, kaqnin
• Deber : Hunt'ay
• Estado : Llaqta ayllu
• Estado Peruano : Perú Llaqta Ayllu :
• Educación intercutural : Yachay tarpu rimanakuypi kunay ( yachachinakuy)
• Identidad cultural : Yachay tarpuyninwan kaqnichakuy
• Iniciativa legislativa: kamay pirwa paqarichiynin
• Interculturalidad : Yachay Tarpuypi Rimanakuy
• Instituciones de la sociedad civil : Llaqta ayllu kamasqa wasikuna
• Minería : Q'oya llank'ana
• Organizaciones de base : llaqta runa ujllanasqakuna
• Organizaciones representativas: Llaqta runa ujllanasqakuna
• País pluricultural : Askha yachay tarpuyniyuq llaqta
• Sector Privado : Sapankapaq llank'ay
• Sector Público : Llaqtapaq llank'ay
|
